Er zijn naar mijn mening nog maar twee echte grensgebieden over.
Een is de verkenning van de ruimte...
die in uw land zo erbarmelijk slecht is uitgevoerd door kolonel Glenn.
De andere is de verkenning van het verleden.
De hele geschiedenis van geografie, klimaat en fauna...
ten tijde van het ontstaan van de homo sapiens.
Het vroegste bewijs van de mens...
is het werk van onbekende artiesten op wanden in grotten.
Van voor die tijd is niets vastgelegd.
Onze speurtocht bracht ons tot de bestudering van mensapen.
Het bestaan van de gorilla en de chimpansee in Centraal Afrika...
bracht ons tot de overtuiging dat onze voorouders daar leefden.
Deze twee diersoorten... De zeldzaamste van alle mensapen...
is de berggorilla.
Hij leeft in de tropische hooglanden van Centraal-Afrika...
zo afgelegen dat onze onderzoeker aan blindedarmontsteking was overleden...
als Roz Carr, een Amerikaanse in Rwanda, er niet was geweest.
Deze dieren zijn veel intelligenter dan apen.
Maar men doet nauwelijks meer onderzoek naar berggorilla's.
George Schallers pioniersonderzoek in 1960 wees uit dat dit dier...
de grootste van alle primaten, dreigt uit te sterven.
Volgens zijn telling waren er minder dan 500 over.
God weet hoeveel er sindsdien door stropers zijn gedood.
Tot slot.
Men vraagt me altijd: Waarom doet u dit?
Waarom zoekt u uw leven lang naar iets van twee miljoen jaar geleden?
Het enige antwoord dat ik u of mijzelf kan geven, luidt simpelweg:
Ik wil weten wie ik ben en hoe ik zo geworden ben.
- Dr. Leakey? Ik ben Dian Fossey. - Ik heet Dowd, Howard Dowd.
Dit is m'n vrouw Lucille. Ze is een grote fan van u.
We hebben een schenking gedaan aan uw Wildlife Fonds. Goede lezing.
- U doet geweldig werk. - We kunnen elke bijdrage gebruiken.
- Ik ben Dian Fossey, ik schreef u. - Dank u, Miss Fossey.
We zijn blij met elke bijdrage...
Ik vroeg of ik voor u kon werken in Afrika.
Sorry, ik krijg zo veel brieven...
Ik heb u zes keer geschreven over de gorilla's.
- U bent die fysicus. - Ik ben fysiotherapeut.
We zijn met elkaar in gesprek.
Ik werk met gehandicapte kinderen en ik probeer...
- Pardon, mag ik even? - Ga uw gang.
Ik werk met mensen die elk contact met anderen willen vermijden.
Ik ben er niet voor opgeleid, maar ik ben dol op dieren...
en ik heb een veterinaire vooropleiding gevolgd.
Er zijn andere punten van overweging. Liefde voor dieren is niet genoeg.
U heeft net gezegd dat u iemand nodig heeft om de berggorilla's te tellen.
Waarom kan ik dat niet doen? Ik kan tellen. Een, twee, drie.
Denkt u echt dat u het aankunt? Een half jaar afzien in Afrika?
Ja, dat kan ik.
Ik zal erover nadenken.
Hoe lang gaat u erover nadenken? Tot alle gorilla's verdwenen zijn?
Dr. Leakey, u heeft me nodig en ik wil deze baan. Geef me deze kans.
Dian.
- Ik ben er. - Inderdaad.
- Het is zo spannend. - Heb je je vaccinatiebewijs?
- Dat zit ergens in m'n tas. - Goeie reis gehad?
Zeer interessant. Dit zijn alle papieren.
Wat zijn er veel soldaten. Is er iets bijzonders aan de hand?
Soldaten? O, geen idee.
Ik denk omdat er een burgeroorlog of zo is.
- Een burgeroorlog? - Niets om je zorgen over te maken.
We moeten eerst dragers, een spoorzoeker en proviand regelen.
Het is erg droog geweest.
De wekelijkse markt. Hier vind je alles wat je nodig hebt.
Eerst moeten we je dragers zien te vinden.
Daar zijn ze.
Geen bonbon.
Wat is er?
Ze vinden je gek als je daar als vrouw alleen gaat wonen.
Alleen?
Kies je man uit. Je belangrijkste man, je spoorzoeker.
Swahili.
Jezus.
- Slechte hand, goede voeten. - Spreek je Engels?
- De priester. - Sint-Christoffel.
De beschermheilige van heiligen, reizigers en mij.
- Hoe heet je? - Sembagare.
Ik ben de beste spoorzoeker. Deze man is niet zo goed als ik.
Hij is een grote leugenaar. Ik ben de beste.
Goed, Sembagare, je bent aangenomen.
Kan je me helpen proviand te kopen?
- Eten. - O, eten. Natuurlijk.
Kom je mee? Kom maar. Misschien heb je geluk.
- Wilt u dit? - Kaarsen.
Daar heb ik er al vijf van.
Goed dan.
Van jou. Je zult hem hard nodig hebben als je van de berg af bent.
- Geweldig. - Kijk even goed.
Wij zijn nu hier. Het basiskamp op de Mikenoberg is vier uur rijden.
Laat de jeep hier staan. Daar staat hij veilig.
Huur plaatselijke dragers in. Klim hier omhoog, daarlangs, tot dit punt.
De Kabara-weide. Daar staat George Schallers hut. Die is comfortabel.
- Bedoelt u dat we nu weggaan? - Dan ben je er voor zonsondergang.
Ik heb net 35 uur in vier verschillende vliegtuigen gezeten.
- Ik moet dringend douchen. - Niemand die het stoort.
- Ik heb daarin iets voor je gestopt. - Dat is erg aardig van u.
- U vergeet de rest van m'n bagage. - Daar is geen plaats voor.
Dat komt over twee weken met de rest van de spullen.
Wacht. Ik heb m'n baan, m'n vriend en m'n appendix gedag gezegd...
en ben de halve wereld overgevlogen. In die koffers zitten m'n föhn...
m'n make-up, m'n ondergoed en m'n bh's.
Ik ga niet weg zonder die spullen.
En nu de auto.
Zoals u ziet, is het een Land Rover met vierwielaandrijving.
Het is erg simpel als je het eenmaal doorhebt.
Rood is laag.
Geel is 2 tot 4, veld, maar gebruik alleen zwart.
Koppelen, 1 e versnelling, ontkoppelen, 2e versnelling.
Veel succes, Dian. Ik moet nu gaan.
- Gaat u niet met ons mee? - Mijn werk is in Tanzania.
Ik wil wekelijks een verslag, getypt.
En je levert materiaal voor de National Geographic.
Ik mag m'n vliegtuig niet missen. Succes.
Als je problemen hebt, neem dan contact op met Roz Carr.
- Dr. Leakey. - Veel plezier.
- Woedt er hier echt een burgeroorlog? - Niet waar wij heen gaan.
- U moet even rusten. - Ik voel me prima.
Buffels steken in vier dagen de vlakte over.
- Ze stoppen, lopen en stoppen weer. - Ik voel me prima.
- Mademoiselle, ik heb hete thee. - Heerlijk.
Dank je. Dat had ik net even nodig.
Kom binnen.
Ik probeer George Schallers boek in m'n kop te stampen.
Kom binnen. Doe de deur dicht, het is ijskoud.
Is dat George Schaller?
Dat is David, m'n verloofde. M'n toekomstige echtgenoot.
Dat is goed. Vrouw, man, kinderen.
Heb jij een gezin, Sembagare?
Ooit wel, nu niet meer.
M'n stam werd gedood toen ik als spoorzoeker aan het werk was.
- Wat erg voor je. - Dat vind ik ook. Goedenacht.
- Hoe groot zijn die nachtnesten? - Dat weet ik niet.
- Je bent het vergeten, bedoel je. - Vergeten? Ik heb het nooit geweten.
Nachtnesten, Sembagare. Weet je wel?
Schaller zegt dat we het aantal nachtnesten moeten tellen.
- Ik weet niets van gorilla's. - Natuurlijk wel, je bent spoorzoeker.
Van buffels, antilopen en olifanten.
Wat zeg je? Hé, wacht eens even.
Geweldig, echt fantastisch.
Wat was je dan de afgelopen vijf uur aan het doen?
Ik wachtte tot u me zou laten zien hoe het moet.
Verdomme.
23 maart 1967. Geachte Dr. Leakey.
We doen ons uiterste best om de gorilla 's op te sporen.
We bestrijken een groot gebied, maar tot nu toe zonder succes.
Onze enige gids is het boek van Schaller. We hebben nog geen geluk.
Ik houd moed, maar ik ben bang dat ik er nooit een zal zien.
22 april. Beste Miss Fossey.
U dacht toch niet dat ze zich voor u in een rij zouden opstellen?
Deze dieren worden systematisch van de aardbodem weggeveegd.
Deze dieren zijn de sleutel tot het leven van de oermens.
- Daarom moeten we uitzoeken... - Dat weet ik. Ik ben geen imbeciel.
U bent geen imbeciel, maar u moet denken aan de basisstappen...
die men vaak vergeet in dit soort situaties.
Misschien ben ik hier gewoon niet geschikt voor. Zes weken.
Zes weken en niet een stomme gorilla...
Verrek. Ik ben in de stront gevallen.
Mijn god, dat is van een gorilla.
- En het is vers. - Dat is het zeker.
Loop door.
Wacht maar, Louis Leakey. Ik zal je eens wat laten zien.
Wat mooi.
Nee, mademoiselle.
Rennen, mademoiselle.
- Mijn god. - Gaat het?
Wat zegt het boek dat je moet doen als een gorilla aanvalt?
Dat je nooit moet wegrennen.
Hij was enorm groot. Hoeveel weegt hij, denk je?
Misschien twee of drie man.
Het spijt me, het was mijn fout. Ik heb m'n werk niet goed gedaan.
Zo snel. Ik had niet gedacht dat hij zo snel zou zijn.
O, mademoiselle. Niet doen.
Ophouden. Wat denken jullie wel?
Dat is van mij. Blijf af. Dat is mijn eigendom, mijn werk.
- Ophouden, verdomme. - Pas op, mademoiselle.
Zeg het hun, Sembagare. Zeg het.
- Wat zegt hij? - Ze willen geen blanken in Kivu.
Alles is in orde, ik heb een werkvergunning.
Een werkvergunning, ik heb toestemming.
Zeg het hem, Sembagare.
- Ik ga hier niet weg. - Britten eruit.
- Ik ben Amerikaanse. - Blanken eruit. Weg of ik schiet.
Heeft u hier de leiding? Wie is de leider?
Val dood. Blijf met je poten van me af, verdomme.
Zoek Roz Carr. Amerikaanse. Over de grens.
- Sembagare, ren weg. - Ik zie u bij Roz Carr.
Ik zal er zijn. Rennen.
Uitstappen.
- Bedankt voor de lift. - Weg met alle buitenlandse spionnen.
Raak me niet aan. M'n paspoort.
We zijn Kongo uitgezet. Al m'n werk is vernietigd.
Dit land is een totale ramp. Wat een burgeroorlog.
Ik probeer al twee dagen de plantage van Roz Carr te bereiken.
Sembagare zal ik vast nooit meer terugzien.
Ik zei het toch? Sembagare is een goede spoorzoeker.
De beste.
Ik vraag maar niet hoe je hier kwam. Ik weet niet hoe het mij is gelukt.
Lieve hemel. Wat is er met jou gebeurd, m'n kind?
Je ziet er uitgeput uit. Kom binnen. Wat is er gebeurd?
Binnen.
Mrs. Carr, ik schrijf net een brief aan m'n chef, Dr. Leakey...
dat er een kleine tegenslag is.
Ik ben blij dat u wat opgeknapt bent. Zin in een ontbijtje?
Ik heb zin om Louis Leakey te wurgen.
Dank u.
M'n ontslagbrief.
- Gaat u weg? - Wat moet ik anders?
Kijk niet zo. Hoe kan ik je werk bieden als ik zelf geen werk heb?
Dat begrijp je toch?
Nu spreekt hij opeens geen Engels.
Ik heb het niet opgegeven. Ik ben het land uitgezet. Ik heb geen keus.
Ik ga terug naar huis, ik koop de meest sexy jurk die ik kan vinden.
Ik trouw met David. En hij zal me nooit meer horen klagen.
Hier heerst altijd oorlog en armoede.
Maar ik houd van deze mensen en ik kan het leed niet verdragen.
Soms lijkt alles zo hopeloos dat ik erover denk weg te gaan.
Ik heb nooit besloten om te blijven.
Maar steeds als het me bijna te veel werd, was het voorjaar...
en dan ging ik weer zaaien.
Ik houd gewoon van dit land. Dit is m'n thuis.
U heeft hier echt een goed leven opgebouwd.
Hoe ver zijn die bergen van Kabara vandaan?
Niet ver. Maar Kabara is aan de Kongolese kant en de grens is dicht.
Maar gorilla's kennen geen grenzen. Ze hebben geen paspoorten nodig.
Waar heb je het in godsnaam over?
Mijn god, die brief. Ik moet die rotbrief onderscheppen.
Wacht, Dian.
Dr. Leakey, we gaan opnieuw beginnen.
Deze keer vanuit Rwanda waar geen burgeroorlog woedt.
Sembagare heeft een nieuw team en we vertrekken morgenochtend.
Ik heb een wapen aangeschaft.
Laat die burgeroorlog nu maar komen.
Ik schrijf u weer zodra we een basiskamp hebben ingericht.
PS. Hierbij wat rekeningen voor artikelen die verloren zijn gegaan.
Als u denkt dat National Geographic betaalt...
voor een föhn en nagellak, vergist u zich.
Het eerste punt op de agenda is een nieuwe telling.
Ik stel voor dat u deze keer Schaller volgt...
en nachtnesten gaat tellen als leidraad voor hun aantallen.
De Karisimbiberg.
De Visokeberg.
Het Karisoke Research Centre.
Ons nieuw basiskamp is in perfect gorillagebied.
Dichte vegetatie, steile hellingen.
Ik zie bijna dagelijks groepen gorilla 's.
Maar het aantal gorilla 's dat we nu hebben geteld...
is gehalveerd ten opzichte van 7 jaar geleden. Geen goed nieuws.
Het aantal gorilla 's is ontstellend laag, maar het verbaast me niet.
In dit tempo is deze soort binnen vijf jaar door stropers uitgeroeid.
We moeten zo veel mogelijk informatie...
Ik volg al een tijdje een groep die ik Groep Vier noem.
Ik kan dicht in de buurt komen van de vrouwtjes en jongen...
maar de zilverrug blijft op afstand.
Hij houdt zich afzijdig, maar hij houdt alles in de gaten.
Ik nader ze tot op 9 à 18 meter en ze zijn niet bang.
Ik hoop over een tijdje echt contact te kunnen maken.
George Schaller, die z'n hele leven dieren in het wild bestudeerde...
bleef op een afstand. Wees alsjeblieft voorzichtig.
En koop goedkopere sigaretten.
Vorige week kwamen er voor het eerst een paar naar me toe.
Ze waren luidruchtig en vrolijk.
De zilverrug keek aandachtig toe. Hij verliest me niet uit het oog.
Dian, wees alsjeblieft voorzichtig.
George Schaller had nooit lijfelijk contact met een gorillagroep.
De zilverrug is erg gevaarlijk.
Vorige week speelden een paar jongen een uur lang bij me.
Dat gaf me een onbeschrijflijk gevoel.
Dit heeft alles de moeite waard gemaakt.
Ik vind het alleen jammer dat ik dit alleen met Sembagare kan delen.
Volgens mij weten ze niet goed tot welke soort ik hoor.
Ze zijn aan me gewend doordat ik ze nadoe.
Ze zijn gefascineerd als ik gezichten trek...
en dingen doe die ik nooit in het openbaar zou doen.
Ik maak me belachelijk, maar deze techniek lijkt te werken.
En omdat ik zo dichtbij kom, zie ik veel wat niet eerder is vastgelegd.
Miss Fossey, dat was zonder twijfel de meest onbezonnen...
de meest onbesuisde, de meest krankzinnige actie ooit.
Maar aangezien uw plan slaagde, gefeliciteerd.
Het is een geweldige prestatie. Ik ben erg trots op u.
De National Geographic heeft geld toegezegd...
en uw werkvergunning wordt verlengd.
Ik ben erg blij dat u voor ons blijft werken.
Het is jammer voor uw verloofde in de V.S...
maar als hij hoort hoeveel hij bespaart op snoep en sigaretten...
laat staan lippenstift en shampoo, is z'n teleurstelling zeker minder.
Hé, waag het niet om Lucy te koken.
- Wat is er? - Niet verder.
- Wat is dat dan? - Sumu.
Zwarte kunst.
Wat is dit allemaal?
Een Batwa-begraafplaats.
Nee, leg terug.
De stenen rond het graf houden de ziel vredig onder de grond.
De cirkel brengt twee zielen samen en verenigt ze voor eeuwig.
Batwa. We hebben hun begraafplaats geschonden.
Ze willen dat u knielt. Doe het.
Hij wil uw haar aanraken. Laat hem.
Wat was dat nou allemaal?
Uw haar heeft de kleur van vuur. Ze denken dat u een heks bent.
Is dat zo? Nou, dan zijn ze niet de eersten.
Het is gelukt.
M'n werkvergunning is verlengd. Vier uur lief blijven kijken.
Ik heb een traktatie verdiend. Tot zo.
- Wat? - Gorillahand. Asbak.
Hoe komt u daaraan? Mama, alstublieft. Sembagare.
Ik wil u alleen wat vragen.
Ik wil alleen even met u praten.
Dit park zou beschermd zijn. Het barst hier van die Batwa-vallen.
Wat een bescherming. Geen enkel dier is hier veilig.
Wat prachtig. Daar gaat het nou om.
O nee.
Z'n rug is gebroken. Hij zal snel doodgaan.
- Over een half uur is alles voorbij. - Dat duurt te lang.
- De Batwa hebben dit gedaan. - En hun vaders en grootvaders.
En hun zonen en kleinzonen na hen. Ik denk het niet.
Als zij een heks willen, kunnen ze die krijgen.
De vierde en vijfde vinger met elkaar vergroeid.
Hallo, Digit.
Karisoke Research Centre. Telling gorilla's. 289. Totaal 128.
Dit is haar huis.
Bedankt. Goedenacht.
Wat gebeurt daarbinnen in hemelsnaam?
Wat is dat?
Hallo?
Niet slecht. Ik trapte erin.
Ik ben Bob Campbell.
Wat een kloteweer hier. Sorry dat ik anderhalve dag te laat ben.
Ik stuurde een boodschap vanuit Kigali.
Niet gekregen?
Dat heb je in Afrika.
Wat was de boodschap?
Ik ben hier om je mensapen te fotograferen.
Het zijn berggorilla's.
U kunt geen foto's nemen.
- Wat was uw naam ook al weer? - Bob Campbell, National Geographic.
Ik moet me even warmen.
Dit zal alles uitleggen.
Het is hier net een koelcel. Alsjeblieft.
Ik zal je de moeite besparen. National Geographic wil foto's.
Je mag je weldoener niets weigeren.
Heeft u enige ervaring met dieren, Mr. Campbell?
In 1950 ben ik in de rimboe door een slang gebeten.
Zie je wel? Ik was toen twintig.
In 1958 een Bengaalse tijger, Shivpuri, India.
- Jeetje, ze mogen u niet erg. - Nee, dat klopt.
In 1964 zakte ik door het ijs bij Cape Halkett, Alaska.
Ik lag te lang in water van 9 graden. Sindsdien haat ik de kou.
U kunt bij Rushemba slapen. Eerste tent aan de rechterhand.
Welterusten.
Rotwijf met haar apen. Jezus, wat is dit?
Goedemorgen, Mr. Campbell.
Heeft u problemen?
Brandnetels zijn lang niet zo erg als Bengaalse tijgers.
Ze doen verrekte pijn.
Als u denkt dat het nu pijn doet, staat u nog wat te wachten.
Bedankt.
U kunt met ons meekomen, maar geen foto's. En u blijft op een afstand.
Dus doe die weg.
Nu.
Ja, mevrouw.
Verdomme. Gorilla's worden in deze vallen gevangen.
Sembagare en ik sneden hier vier dagen geleden elf vallen kapot.
Stel je een zorgeloos dier voor.
Verrekte Batwa.
Je kunt niet alleen de Batwa de schuld geven.
Ze zorgen zo al generaties lang voor hun families.
Als je iemand de schuld moet geven, is het die arts in Miami.
Hij huurt die vent in die de Batwa betaalt.
De Batwa hebben eten, de tussenpersoon z'n zijden hemd...
en de dokter een gorillahand als asbak voor op z'n salontafel.
- En een gorillakop voor aan de muur. - Ik kan die arts niet bereiken.
Welke arts heeft geen National Geographic in z'n wachtkamer?
Nou?
Als je fotografeert...
geen plotselinge bewegingen.
Blijf laag. Niet wijzen of zwaaien, dat maakt ze bang.
Niet te veel oogcontact, anders valt de zilverrug aan.
Als hij aanvalt, blijven staan. Ren nooit weg van een gorilla.
- En niet krabben. - Heb je iets tegen de jeuk?
Ik heb iets beters. M'n eigen brouwsel.
- Ben je echt een heks? - Volgens de Batwa wel.
Het lijkt alleen op guacamole.
Geweldig. Het nieuwste van het nieuwste in de geneeskunde.
Goed, welterusten.
Bedankt voor de lessen in gorilla-etiquette.
- Wat? - Dat betekent 'helderheid en licht'.
Sembagare, alsjeblieft.
Ze weten dat ik geen gorilla ben, maar het geluid stelt ze gerust.
Wat wil je nu?
De gorilla's. Jou met de gorilla's.
Ik ga daar wel heen.
- Fantastisch. - Ze kennen je niet.
Ze hebben nog nooit een statief gezien, dus langzaam bewegen.
Hallo, Tiger. Hallo.
Breek een stengel af en doe alsof je eet.
Gedraag je onderdanig.
Ik ben nog nooit zo onderdanig geweest.
Waar is hij?
Geen interesse meer.
Kan je naar hem toe gaan?
Digit?
- Nu? - Is dat veilig?
Ik kan ze nu langzaam uit elkaar houden.
Ja, ze...
Ze zijn allemaal anders en ze verschillen in karakter.
Geen neus is hetzelfde.
Precies.
Dat zijn Effie en Marchessa. Marchessa heeft een...
Haar neusbrug loopt krom.
Ze heeft een kromming.
Ze heeft een streep.
Een prachtige streep.
Een prachtige vorm.
Een prachtige kromming.
Ik was verbaasd toen hij zo dichtbij kwam.
Digit en ik hebben een bijzondere relatie.
Hij heeft geen gelijken in z'n groep.
Hij is alleen. Ik begrijp dat.
Hoe komt dat?
Het is leuk om te zien dat een getrouwde man kan naaien.
Hoe wist je dat ik getrouwd was?
Die avond dat je aankwam, schudde je je jas buiten uit...
zodat de vloer niet nat werd.
Maakt het wat uit?
Kennelijk niet.
Heb je alles wat je nodig hebt?
- Acht maskers. - Alleen rode, of met rood haar.
Ik vraag niet eens waarvoor, maar ik probeer ze in Nairobi te kopen.
Kijk nou.
Mooi.
Wat heb ik nou gedaan. Sorry.
- Wat ga je verder nog doen in Nairobi? - Wat bedoel je?
Laat maar zitten.
Geen goed weer om te vliegen.
- Het klaart wel weer op. - Ik betwijfel het.
Die vliegtuigjes kunnen alles aan.
Ik weet hoe het in dit weer is. Je moet niet vliegen.
- Ik weet dit soort dingen. - Je hebt gelijk.
- Ik ontmoet daar m'n vrouw. - Dat weet ik.
Ik hou van jou.
Wat is er?
O nee.
Godverdomme, smeerlappen.
David, ik vind je een brave jongen.
En ik heb snoepjes bij me voor zo'n brave jongen.
Dit is voor jou als je vertelt waar ze haar naartoe hebben gebracht.
Bind hem vast.
Draai hem om.
Breng hem naar mij.
Vertel het me. Zeg op.
Zeg op, verdomme.
De man die de dieren koopt...
Hij wilde een babygorilla.
- Hijin z'n hotel. - Waar is dat?
In Ruhengeri.
Brave jongen.
Wacht hier.
Claude Van Vecten zoölogische producten
Rushemba, geef me de koevoet.
Kom hier.
Hoe hebben ze dit kunnen doen?
Claude Van Vecten.
Wie van u is Claude Van Vecten?
Heeft u dit dier gekidnapt?
- Hoe durft u in te breken in mijn... - Als ik u of uw busje zie...
heeft u geluk als u niet in een houten kist belandt.
Verkoopakte, mevrouw. Van de minister van Binnenlandse Zaken.
- Ik laat u arresteren. - Probeer dat maar.
Schoft. Klootzak.
Mukara, wacht.
Ik ben Dian Fossey, ik moet u spreken.
U bent die Amerikaanse die met de gorilla's leeft.
Ik bestudeer ze en tel ze. Vandaag zijn er zes minder dan gisteren.
Ik begrijp het niet.
Geef haar aan me.
- Hij was verkocht aan een handelaar. - Dat heb ik geregeld.
- Waarom? - Heel veel geld.
Vijf gorilla's zijn gedood omdat ze hem wilden beschermen.
Ze zijn door stropers gedood. De populatie is in tien jaar gehalveerd.
Uw probleem is het verdwijnen van de gorilla's, het mijne overbevolking.
We hebben tegenstrijdige belangen.
- Mag ik dit water? - Natuurlijk.
Dat geld verschaft mensen eten, kleren, schoenen, medicijnen.
Eerste levensbehoeften. Wat heeft prioriteit?
De Virungas zouden beschermd moeten zijn.
- Dat kost geld. - Dat is uw probleem.
Maak wetten, verhoog de belastingen. Maar bescherm m'n gorilla's.
Uw gorilla's?
U bent een bezoeker met een tijdelijke werkvergunning.
Die status geeft u niet het recht u met regeringszaken te bemoeien.
En deze arme baby dan? Dit dier sterft binnen een dag.
U moet het geld teruggeven, want Van Vecten koopt geen dode waar.
Ik kan proberen haar voor die reis op te lappen als...
Als?
Als u me vijf man geeft om op te leiden als anti-stroopwachters.
Vier man. En u betaalt de helft van hun loon.
Drie man. En u betaalt hun loon.
Akkoord.
Je moet wat eten, hoor. Ik weet dat je honger hebt.
Proef maar, een klein beetje. Wil je niet?
Er zitten veel vitaminen in. Proef maar.
Dit dan? Dit is lekker. Herken je deze geur?
Ruikt het als thuis?
Pucker, doe me dit niet aan.
Kijk dan.
Erg lekker. Maar je wilt zeker niks.
Wil je wat?
Kom op. Brave meid, goed zo.
Heel goed.
Ga nu maar slapen.
Dian Fossey.
Pucker, kijk eens wie daar is.
Pucker, dit is Bob.
Hé, ik ben nu aan de beurt.
Ze is jaloers.
Die badkuip is voor mij.
Een dagelijks bad maakt dit klimaat misschien draaglijk.
Jij had een verrassing moeten zijn.
Brave meid.
- Wat een schatje. - En dit is voor jou.
- Wat ben je mooi, kijk toch. - Vind je haar leuk?
Ze is prachtig.
Maak deze vallen kapot en verbrand ze.
- Die zijn nieuw. - Ik heb anti-stroperspatrouilles.
M'n vrouw is de enige ter wereld die een eigen privé-leger heeft.
Ik moet je zo veel vertellen. Pucker was ontvoerd...
Ik weet alles. Net als Rwanda, Nairobi, Londen en New York.
Jij, schoonheid, bent een legende aan het worden.
Heb je zin om naar de film te gaan?
- Kan ik eerst een bad nemen? - Ja, na mij.
Waarom ben ik zo vaak in beeld?
Het gaat om jou. De mensen zijn in jou geinteresseerd.
Het gorillameisje.
Ik lijk zo'n bizar mens te zijn.
Door de modder kruipen in dit klimaat...
naar een paar gorilla's, kan men wat vreemd vinden.
- Vind jij mij vreemd? - Ja, absoluut. Dat staat buiten kijf.
Maar ik vind je ook fantastisch.
Wat komt op de eerste plaats, vreemd of fantastisch?
Vreemd.
De gorilla's zien er geweldig uit.
Kijk eens. Herken je iemand?
Ik heb m'n vrouw om een scheiding gevraagd.
Hoorde je wat ik zei?
- Ik ben bang. - Jij bent bang?
Ik ga trouwen met een vrouw die gorilla's als bruidsmeisjes kiest.
Jij zou ook bang moeten zijn.
Weet je wat ik wil?
Ik wil deze film afmaken en er goed voor betaald krijgen.
Ik wil naar een warm klimaat...
en met je kunnen vrijen op je 64e verjaardag.
Pas je op Pucker voor me? Brave hond. Ja, zo braaf.
Wat is er?
De vorm is goed, maar die neus lijkt van geen kanten.
Dit is geen grapje. Hoe komen ze aan je haar?
- M'n haarborstel is al een tijd zoek. - Die Batwa zijn erg kwaad op je.
Het gaat me er niet om dat iedereen me aardig vindt.
We moeten nu gaan. Van Vectens mannen zijn klaar voor vertrek.
Kom op, toe maar. Kijk eens wat een lekker drankje.
Kom op, we gaan.
Goed zo. Brave meid. Wat ben jij een brave meid.
Er is lekkere kool.
- Kom, Pucker. Erin. - Ik heb er kool voor je in gelegd.
- Goed zo, rustig maar. - En heel veel water.
- Snel, het deksel erop. - Rustig maar, maak je geen zorgen.
Dapper zijn.
- Ga nu maar. Vooruit. - Het spijt me.
Als je een drankje kon brouwen dat ons zou verkleinen, heks Fossey...
konden we op dit takje gaan zitten en zo naar de Nijl drijven...
dwars door de Soedan, langs Cairo...
de Middellandse Zee in, vlak bij Alexandrië...
waar ik een fles retsina zou kopen om op jouw schoonheid te proosten.
Dian, we kunnen niet eeuwig op deze berg blijven.
Natuurlijk wel.
De verkoop van de foto's loopt erg goed. Ik krijg veel werk aangeboden.
Maar de gorilla's zijn hier.
Ik ben hier.
We zoeken een goede onderzoeker die tijdelijk de leiding hier overneemt.
Ik wil niet dat verwaande geleerden met rekenliniaaltjes in hun zak...
- m'n gorilla's begluren. - Ik heb het over een half jaar.
Een half jaar hier, een half jaar elders. Dat is alles.
Ik kan me niet voorstellen dat ik niet elke dag bij hen ben.
Dat ik hun gezichten niet zie, ze niet hoor, niet ruik.
Steeds als ik denk dat ik alles weet, gebeurt er weer iets nieuws.
Ik ben aan hen verslaafd. Hoe kan ik dat alles opgeven?
Dit is van de Geographic. Ze bieden me werk aan op Borneo.
Ze willen dat jij meegaat.
Een onderzoek naar primaten. Jouw werkterrein.
Is de projector goed ingepakt? Mooi.
Zitten beide statieven erin?
Hé, ik moet gaan.
Het is werk.
Ik kan niet de rest van m'n leven nietsdoen.
Het spijt me. Ik zit anders in elkaar dan jij.
Ik kan hier niet de rest van m'n leven blijven. Ik wou dat ik het kon.
Het spijt me.
Ik schrijf je snel.
Regel je een radiozender zodat ik tenminste met je kan praten?
Als je weggaat...
schrijf dan niet.
En kom niet terug, alsjeblieft.
Laten we gaan.
Vijf jaar later
Jullie zijn onze eerste researchstudenten.
Geef mij maar een koffer. Het is een eind rijden.
Wat zit erin? Stenen?
Mukara, wat wilde Van Vecten?
De dierentuin in Keulen schijnt nog een gorilla te willen hebben.
Maar geen zorgen, ik zei dat het uit is met dat soort praktijken.
- Was een gorilla dan niet genoeg? - Pucker stierf een jaar na aankomst.
Gelukkig voor Pucker.
Toen Leakey doodging, had ik bijna het bijltje erbij neergegooid.
Maar toen dacht ik aan m'n gorilla's.
Er is in 10 maanden tijd geen gorilla door stropers gedood. Een record.
- Wat betekent toto ya nyoka? - Wie noemt jou zo?
Awaka.
Het is liefkozend bedoeld en betekent 'de wormjongen'.
Geweldig.
Kijk om je heen.
Dichter bij God kom je nooit.
Kom, we gaan.
Ga liggen.
Ik ken deze niet.
Nee, niet bewegen.
Het is allemaal maar bluf.
Kim, goedemorgen. Heerlijk weer. Zet je capuchon maar op.
Je gaat vandaag met Sembagare en mij mee.
Goedemorgen, Brendan. Larry, je bent weer eens laat.
Het is niet m'n werk om je te wekken. Wees voortaan op tijd.
Jullie gaan mee met de opzichters. Leer ze hoe je vallen onklaar maakt.
Jullie moeten beter met een machete leren omgaan.
- Kan ik je even spreken? - Wat is er?
Het is belangrijk vallen weg te halen.
Maar ik heb nu bijna alle gegevens om een geboortegrafiek te maken.
Je kent de regels. Geen research als je je niet inzet om ze te beschermen.
Ik wil dat ikkerige niet meer horen. Kom, we gaan.
Simba is veel dikker.
Ze is over twee weken uitgerekend.
Kijk die trotse vader eens. Dat is Digit.
Dat is het jong, Kweli.
Dat klopt. Je hebt je goed voorbereid.
In je boek vertel je over lobelia's hier vlak bij. Kan ik die zien?
Reuzenlobelia's.
- Kan ik die zien? Vandaag, met jou? - Natuurlijk.
Dat is de groep van Digit.
Loop door.
Nee, mademoiselle.
- En de rest van de groep? - Die konden ontsnappen.
Zeg hem dat hij z'n moed en mannelijkheid verloren heeft.
Naar de politie in Ruhengeri.
Hoe kon je dat doen? Maakt niet uit wat hij deed.
Dit is niet je privé-koninkrijkje. Dat was gestoord.
Vind je mij gestoord?
Ben ik een moordenaar? Heb ik dit aangericht?
Dit stopt pas als die slachters worden tegengehouden.
Waar huil jij om? Als ik m'n tijd niet met jou had verdaan...
- Ik heb deze gevonden. - Laat maar liggen.
- Mademoiselle, dat kunt u niet doen. - Houd je hier buiten.
- Niet doen. - Houd op.
- Ik meen het, houd je er buiten. - Nee, madame.
Houd op. Bemoei je er niet mee. Ik meen het.
Kim? Kan ik even met je praten?
Mag ik binnenkomen?
Mijn god.
Dit is geen zomerkamp.
Als je bij elkaar in bed wilt kruipen, doe je dat maar elders.
- Jullie zijn ontslagen. - Dat kan je niet.
Wij werken voor de Leaky Foundation.
Van m'n berg af.
Waar staan jullie naar te gapen? Stomme, luie nikkers.
Jullie hadden je werk goed moeten doen.
- U kunt niet zo tegen hen spreken. - Ik betaal ze, ik zeg wat ik wil.
- U betaalt niet zo veel. - Ik betaal genoeg.
Sembagare, aan wiens kant sta jij eigenlijk?
Ik sta aan uw kant.
Ik sta altijd aan uw kant, mademoiselle.
Maar ik schaam me nu voor u.
Ze hebben z'n kop afgehakt. En z'n handen.
Ze hebben z'n kop afgehakt.
Ik heb gisteravond de groep van Digit gehoord.
Vlak bij het westelijke ravijn.
Dag, Maggie. Ik ben er weer. Hallo, hoe gaat het met je?
Ik zie Simba niet.
Simba is er niet bij.
O nee.
- Niets gezien? - Geen spoor.
Vierde en vijfde vinger met elkaar vergroeid. Ik ken jou.
Mooie ring, Van Vecten. Van de winst van de dierentuinverkoop?
Miss Fossey, waar zag u voor het eerst een wild dier?
In een dierentuin, toch?
Vindt u deze ring mooi? Wilt u deze hand behouden?
Als ik u ooit zie, hoor of ruik in de buurt van m'n gorilla's...
schrijft u met uw andere hand en heb ik een nieuwe asbak.
- Begrijpt u me? - U bent gek.
- Ik ben gek. - U gaat te ver.
- Mooi zo. - Val me niet lastig.
Ik maak je kapot, moordenaar.
Mukara was vanmiddag hier. Hij is erg kwaad op u.
Hij zegt dat u rondvertelt dat hier op de berg tyfus heerst.
De regering heeft het geld van de toeristen hard nodig.
Ze worden erg kwaad als u deze mensen wegjaagt.
Mukara zei ook dat u vorige week op een toerist heeft geschoten.
Dat is niet waar. Ik heb ver boven hun hoofden geschoten.
Ze gaan van deze berg geen dierentuin maken, verdomme.
Dat gebeurt echt niet.
Mademoiselle, ik moet namens Mukara zeggen dat als u hiermee doorgaat...
- u geen nieuwe werkvergunning krijgt. - Zei hij dat?
Een werkvergunning voor drie jaar. Tien dagen geleden verleend.
Ze kunnen me nu niets maken.
Wat prachtig.
Wat ben je mooi.
Het behaagde God almachtig om in Zijn genade...
de ziel van onze geliefde zuster tot zich te nemen.
Almachtige God, die Uw enige zoon zond...
om het verlorene te verlossen, kijk neer in genade...
Ga weg uit Karisoke voordat het je dood wordt.
Ik dacht altijd dat ik vroeg of laat naar de V.S. zou terugkeren.
Ik verwachtte echt dat ik zou trouwen en kinderen zou krijgen.
In plaats daarvan heb je een berg vol met gorilla 's...
die er niet meer zouden zijn, als jij er niet geweest was.
Toen Dian Fossey in Afrika kwam, was de berggorilla bijna uitgestorven.
Door haar levenswerk is de stroperij aanzienlijk afgenomen...
en is de diersoort gered.
De gorillapopulatie groeit nog altijd...
terwijl de geest van haar succes voortleeft.
Haar dood blijft een mysterie.
Dian Fossey's werk gaat door dankzij het Digit Fund...
dat het Karisoke Research Center onderhoudt.
Elke dag bestuderen researchers de gorilla's...
en maken anti-stroopwachters vallen onklaar.
Het Digit Fund bestaat met hulp van overheidsgelden.